Mededogen

Waarom mededogen in deze tijden van ongebreideld materialisme, toenemend fascisme en uitbundig nihilisme nodig is, waarom de gouden regel waar is, blijkt mijns inziens heel duidelijk uit de uitspraken van schrijfster Margaret Atwood (79) in een interview in Het Blad, een bijlage van NRC Handelsblad. ‘Ik zou natuurlijk veel liever willen dat alles vredig en onbewogen was. En dat alle mensen elkaar goed zouden behandelen’, zegt ze. ‘Maar dat is niet het geval. Het was nóóit het geval. Maar we zien nu politiek gedrag dat we voor het laatst zagen in de jaren dertig. Extremistische politiek, aan de linker- en rechterkant.’

Ze ziet totalitarisme toenemen. ‘Wie gaat er winnen, wie krijgt er gelijk? 1984 of Brave New World? Gaan we een totalitaire dictatuur hebben, waarin iedereen zich afschuwelijk voelt? Of één waarin iedereen gelukkig is, maar wel gebrainwasht? (…) Uiteindelijk hebben beide gewonnen. We gaan winkelen en voelen ons afschuwelijk.’

De toekomst? ‘Hoe instabieler de toestand op de planeet wordt, hoe akeliger het gaat worden voor vrouwen. Want oorlogen worden dan gevoerd over grondstoffen. En vrouwen en kinderen worden doen het doorgaans niet goed in oorlogen. Het is: vrouwen en kinderen láátst. Als er tekorten aan voedsel komen, gebeurt het weinig dat men zal zeggen: “Oh, je bent een vrouw, hier heb je mijn hotdog.” Waarschijnlijker is de reactie: “Oh, je bent een vrouw, ik neem je hotdog en ik verkracht je ook nog even”.’